Tại cuộc họp của Ủy ban II thuộc mô hình Toàn cảnh Kinh tế tư nhân (VIPEL) diễn ra ở TP. HCM, ông Phạm Quốc Long – Phó Tổng Giám đốc Gemadept nhận định, đây là thời điểm thích hợp để hình thành một trung tâm hàng hải quốc tế.

Ông Long cho biết, hệ thống cảng biển Việt Nam hiện đứng thứ 2 Đông Nam Á về sản lượng (29,9 triệu TEU) và dẫn đầu khu vực về tốc độ tăng trưởng (21%).

Việt Nam cũng giữ vị trí “cầu nối” trong hành lang kinh tế Ấn Độ – Thái Bình Dương (IPEC), bao phủ 13/17 FTA đã ký kết. Nhờ vậy, Việt Nam đang dần tiệm cận quy mô các trung tâm logistics hàng đầu ASEAN.

Tuy nhiên, theo ông Long, ngành logistics trong nước vẫn phụ thuộc nhiều vào dịch vụ nước ngoài, mỗi năm thất thoát khoảng 1 tỷ USD vì hệ thống cảng manh mún, giá bốc xếp thấp.

Việc TP. HCM sáp nhập cùng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu mở ra cơ hội lớn để trở thành trung tâm hàng hải thế giới.

Vì vậy, Gemadept đề xuất xây dựng trung tâm hàng hải quốc tế tại TP. HCM theo hình thức hợp tác công – tư (PPP) với tổng vốn 10 tỷ USD. Trong đó 5 tỷ USD phát triển hạ tầng cảng biển; 4 tỷ USD xây dựng hạ tầng phụ trợ và 1 tỷ USD cho hạ tầng mềm.

Khi vận hành đầy đủ, dự án có thể tạo hơn 20.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ngoài ra, Gemadept kiến nghị phát triển vận tải thủy nội địa, trọng tâm là nâng cấp – mở rộng luồng Kênh Hà Nam (Hải Phòng) để tiếp nhận tàu lớn; đồng thời nâng cao tĩnh không các cầu như Đồng Nai, Bình Triệu 1, Bình Phước 1 nhằm tăng khả năng khai thác vận tải thủy.

Cũng tại cuộc họp, ông Đặng Vũ Thành – Tổng Giám đốc Sotrans cho rằng, việc biến Việt Nam thành trung tâm hàng hải quốc tế là ước mơ của nhiều người trong ngành, đồng thời nhấn mạnh điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là tĩnh không cầu trên sông quá thấp, hạn chế tàu trọng tải lớn.

Ông kiến nghị cải thiện hành lang pháp lý để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, kể cả việc thuê tư vấn nước ngoài.

Ông Trần Trí Dũng – Phó Tổng Giám đốc Cảng quốc tế Mỹ Thủy – nhận định thời điểm này là “không thể tốt hơn” khi Việt Nam vừa đăng cai Đại hội FIATA (Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận và Vận tải quốc tế).

Theo ông, trung tâm hàng hải cần song hành cùng một hệ thống dữ liệu logistics quốc gia, tích hợp vận tải, xuất nhập khẩu và thanh toán.

Về phía Nhà nước, ông Long đề xuất cần giải ngân khoảng 6.480 tỷ đồng vốn đầu tư công, đồng thời cải cách thủ tục hành chính. Doanh nghiệp tư nhân cũng phải cam kết cắt giảm chi phí logistics (giảm cước vận tải 10%), nâng cao chất lượng dịch vụ, đầu tư đóng mới phương tiện thủy, sà lan, tàu biển.

“Các chuyên gia Hà Lan đều nói hệ thống kênh rạch ở Việt Nam là niềm mơ ước của họ. Nếu tận dụng được lợi thế này, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm hàng hải quốc tế”, ông Long nhấn mạnh.