BỨC TƯỜNG RÊU VÀ DI CHÚC CỦA LÒNG TỪ TÂM

Chương 1: Sự Trở Về Của Đứa Con Hoang Đàng

Mười hai năm.

Đó là khoảng thời gian đủ để một đứa trẻ lớn lên thành một chàng thanh niên, đủ để một mầm cây trở thành cổ thụ, và đủ để biến một mái tóc đen nhánh trở nên bạc trắng như cước. Tôi đứng trước cánh cổng sắt rỉ sét, lớp sơn xanh ngày nào đã bong tróc nham nhở, để lộ ra những vết thương của thời gian.

Tôi là Hưng. Mười hai năm trước, tôi là một gã trai mười tám tuổi ngông cuồng, hiếu thắng. Sau một trận cãi vã nảy lửa với bố về việc tôi muốn bỏ học để đi buôn lậu cùng đám bạn xấu, tôi đã đập nát chiếc tivi màu quý giá nhất trong nhà, vơ vội vài bộ quần áo rồi bỏ đi trong đêm mưa tầm tã. Lời cuối cùng tôi ném lại phía sau lưng là: “Ông không phải bố tôi! Tôi sẽ không bao giờ quay lại cái nhà tù túng này nữa!”

Và tôi đã làm đúng như thế. Tôi bôn ba khắp nơi, từ Bắc vào Nam, làm đủ nghề từ bốc vác, phụ hồ đến buôn bán bất động sản. Cuộc đời dạy cho tôi những bài học đắt giá bằng đòn roi và sự lừa lọc. Sau những vấp ngã, tôi dần trưởng thành, tu chí làm ăn và giờ đây, ở tuổi ba mươi, tôi đã có trong tay một cơ ngơi kha khá ở Sài Gòn.

Khi có tiền, nỗi day dứt về người cha già ở quê bắt đầu gặm nhấm tâm can tôi. Tôi nghe tin mẹ mất ba năm trước qua một người họ hàng, nhưng vì sĩ diện và mặc cảm tội lỗi, tôi đã không về chịu tang. Giờ đây, nghe tin bố đau yếu, sống lủi thủi một mình, lương tâm tôi không cho phép mình trốn chạy nữa. Tôi quyết định trở về, mang theo ý định đón bố vào Nam phụng dưỡng để chuộc lại lỗi lầm năm xưa.

Tôi đẩy nhẹ cánh cổng. Tiếng bản lề kêu lên ken két, khô khốc như tiếng ho của người già.

Khu vườn xưa kia mẹ trồng đầy hoa mười giờ giờ chỉ còn là những bụi cỏ dại cao lút đầu gối. Căn nhà mái ngói rêu phong nằm im lìm dưới bóng cây xoài già cỗi.

• “Ai đấy?”

Một giọng nói khàn đặc vang lên từ phía hiên nhà. Tôi giật mình nhìn sang. Một ông lão gầy gò, lưng còng xuống như hình dấu hỏi, đang ngồi trên chiếc chõng tre, tay cầm chiếc quạt nan phe phẩy.

Là bố.

Tôi nghẹn ngào, bước nhanh tới, quỳ sụp xuống chân ông:

• “Bố… Con… thằng Hưng đây.”

Bố nheo đôi mắt đục ngầu nhìn tôi chằm chằm. Ông không tỏ vẻ ngạc nhiên, cũng không vồ vập ôm lấy tôi như tôi tưởng tượng. Ông chỉ buông chiếc quạt xuống, thở dài một tiếng nghe não nề:

• “Về rồi đấy à? Tưởng chết bờ chết bụi ở đâu rồi.”

Câu nói lạnh lùng như gáo nước lạnh tạt vào sự hối lỗi đang dâng trào trong tôi. Nhưng tôi biết mình đáng bị như thế.

• “Con xin lỗi bố. Con về rồi. Con về để chăm sóc bố.”

Bố hừ lạnh, quay mặt đi:

• “Tao chưa chết, không cần ai chăm. Vào nhà đi.”

Chương 2: Bữa Cơm Của Sự Xa Cách

Những ngày đầu tiên trôi qua trong sự ngột ngạt. Bố vẫn giữ thái độ lạnh nhạt, xa cách. Ông từ chối mọi sự quan tâm của tôi. Tôi mua sơn hào hải vị về, ông không ăn, chỉ lúi húi nấu nồi cháo trắng với vài quả cà muối. Tôi định thuê thợ về sửa lại cái mái nhà dột nát, ông gạt phăng đi: “Để yên đấy, đừng có động vào.”

Tôi cố gắng bắt chuyện, kể về công việc, về cuộc sống của tôi, nhưng ông chỉ ậm ừ cho qua chuyện. Căn nhà rộng lớn nhưng u ám, hai bố con như hai cái bóng lướt qua nhau.

Đến ngày thứ ba, trong bữa cơm tối đạm bạc, tôi quyết định mở lời về kế hoạch của mình.

• “Bố này, con thấy sức khỏe bố yếu rồi. Nhà cửa ở quê cũng xuống cấp quá. Hay là… bố bán nhà đi, rồi vào Sài Gòn ở với con. Con có nhà rộng, có người giúp việc, bố chỉ việc an hưởng tuổi già thôi.”

Bố đang và miếng cơm bỗng dừng lại. Ông đặt bát xuống mâm, ngước lên nhìn tôi bằng ánh mắt sắc lạnh lạ thường.

• “Mày về đây là để dụ tao bán nhà hả?”
• “Không phải thế bố ơi!” – Tôi vội giải thích. – “Con chỉ muốn tốt cho bố. Con có tiền rồi, con không cần tiền bán nhà của bố. Con chỉ muốn bố con mình được gần nhau…”
• “Im ngay!” – Bố quát lên, tiếng quát khiến tôi giật bắn mình. – “Nhà này tao sẽ bán. Nhưng không phải để đưa cho mày, cũng không phải để tao vào Nam.”

Ông đứng dậy, đi vào buồng, lấy ra một tập giấy tờ ném xuống bàn.

• “Tao đã liên hệ với cò đất rồi. Tuần sau người ta đến đặt cọc. Bán xong, tao sẽ cầm toàn bộ số tiền này đi làm từ thiện. Tao sẽ quyên góp cho trại trẻ mồ côi và hội người mù.”

Tôi sững sờ, không tin vào tai mình.

• “Bố nói cái gì? Bố bán nhà… để làm từ thiện? Trong khi con trai bố đang ở đây, muốn đón bố về phụng dưỡng?”
• “Mày có tiền rồi thì cần gì cái nhà rách này? Tao thích làm gì là quyền của tao. Tao bán nhà xong tao sẽ vào chùa ở. Tao không muốn nhìn thấy mày nữa. Mày đi đi!”

Tôi đứng bật dậy, cơn tự ái và sự tổn thương dồn nén bấy lâu nay bùng nổ. Tôi cứ nghĩ bố giận tôi một thời gian rồi sẽ tha thứ. Tôi không ngờ ông lại cạn tình cạn nghĩa đến mức này. Ông thà đem tiền cho người dưng nước lã còn hơn để lại cho con trai, thà vào chùa ở còn hơn sống cùng tôi.

• “Bố hận con đến thế sao? Mười hai năm qua con biết con sai, nhưng con là con ruột của bố mà! Tại sao bố lại đối xử với con như người dưng thế?”

Bố không trả lời, ông quay lưng lại với tôi, giọng nói run run nhưng kiên quyết:

• “Mày đi ngay cho khuất mắt tao. Sáng mai tao không muốn thấy mày trong cái nhà này nữa.”

Đêm đó, tôi thu dọn hành lý trong nước mắt. Tôi hận bố. Tôi hận sự cố chấp, bảo thủ của ông. Tôi nghĩ rằng ông đã trở thành một lão già lẩm cẩm, bị người ta lừa gạt hoặc đơn giản là ông chưa bao giờ thương tôi.

Sáng sớm hôm sau, khi sương mù còn bao phủ khắp ngõ xóm, tôi kéo vali ra đi. Tôi không chào ông. Bố ngồi trong nhà, quay mặt vào bức tường vôi lở loét, bóng lưng cô độc và lạnh lẽo.

Tôi trở lại Sài Gòn, lao vào công việc để quên đi nỗi đau bị chối bỏ. Tôi thề sẽ không bao giờ quay lại ngôi nhà đó nữa.

Chương 3: Cuộc Gọi Định Mệnh

Một tháng sau.

Tôi đang ngồi trong phòng họp thì điện thoại reo. Số máy lạ, mã vùng ở quê. Tôi tắt máy. Nó lại reo. Lần thứ ba, tôi bực bội bắt máy.

• “Alo, ai đấy?”
• “Cậu Hưng phải không? Tôi là Luật sư Thành, bạn của ông Hùng bố cậu đây.” – Đầu dây bên kia vang lên giọng nói trầm ổn, nghiêm nghị.

Tim tôi thót lại một nhịp. Bố tôi có chuyện gì? Hay ông đã bán nhà xong rồi?

• “Vâng, cháu đây. Có chuyện gì không chú?”
• “Cậu thu xếp về quê ngay đi. Bố cậu… vừa mất sáng nay rồi.”

Chiếc điện thoại rơi khỏi tay tôi, trượt dài trên mặt bàn kính tạo ra âm thanh chói tai. Mất? Bố tôi mất? Mới cách đây một tháng, ông còn quát mắng tôi, còn đuổi tôi đi cơ mà?

• “Ông ấy đi thanh thản lắm. Ông ấy dặn tôi khi nào ông ấy mất thì mới được gọi cho cậu.” – Tiếng Luật sư Thành vẫn vang lên trong điện thoại.

Tôi bỏ dở cuộc họp, lao ra sân bay như một kẻ điên. Trong đầu tôi trống rỗng, chỉ còn lại hình ảnh bóng lưng còng của bố trong buổi sáng sương mù hôm ấy. Tại sao? Tại sao ông lại ra đi đột ngột như vậy?

Chương 4: Bí Mật Trong Két Sắt

Đám tang của bố diễn ra lặng lẽ. Ông không có nhiều bạn bè, họ hàng cũng thưa thớt. Chỉ có những người dân trong làng đến viếng, ai cũng nhìn tôi với ánh mắt ái ngại xen lẫn thương cảm.

Sau khi chôn cất bố xong xuôi, Luật sư Thành gọi tôi vào phòng khách. Căn nhà giờ đây trống hoác, lạnh lẽo đến rợn người. Bàn ghế, đồ đạc đã được dọn dẹp gọn gàng, như thể chuẩn bị cho một cuộc chia ly vĩnh viễn.

Luật sư Thành đặt lên bàn một chiếc hộp sắt gỉ sét và một phong bì dày cộp.

• “Đây là những gì bố cậu để lại cho cậu.”

Tôi nhìn chiếc hộp sắt. Đó là chiếc hộp đựng đồ nghề sửa xe đạp cũ kỹ của bố ngày xưa.

• “Chú Thành… chuyện bán nhà… bố cháu đã bán chưa ạ?” – Tôi hỏi, giọng khàn đặc.

Luật sư Thành lắc đầu, ánh mắt ông nhìn tôi đầy xót xa:

• “Chưa. Ông ấy không bán. Ông ấy chỉ dọa cậu thế thôi.”
• “Dọa cháu? Tại sao?” – Tôi ngơ ngác.
• “Cậu mở phong bì ra đi. Trong đó có di chúc và một lá thư ông ấy viết cho cậu những ngày cuối đời.”

Tôi run rẩy xé phong bì. Tờ di chúc được công chứng rõ ràng: “Tôi, Nguyễn Văn Hùng, để lại toàn bộ tài sản là căn nhà và mảnh đất này cho con trai duy nhất là Nguyễn Văn Hưng.”

Vậy còn chuyện làm từ thiện? Chuyện vào chùa? Tất cả là nói dối sao?

Tôi mở lá thư viết tay. Nét chữ nguệch ngoạc, run rẩy, có những chỗ nhòe đi vì nước mắt.

*”Gửi thằng Hưng, con trai của bố.

Khi con đọc được những dòng này, bố đã về với mẹ con rồi. Đừng khóc nhé con trai, đàn ông con trai không được khóc. Bố xin lỗi vì hôm đó đã đuổi con đi. Bố xin lỗi vì đã nói những lời tàn nhẫn khiến con đau lòng. Nhưng bố không còn cách nào khác.

Con ạ, bố bị ung thư gan giai đoạn cuối. Bác sĩ phát hiện ra từ sáu tháng trước. Họ bảo bố chỉ còn sống được vài tháng nữa thôi. Khối u đã di căn, đau đớn lắm, nhưng bố giấu không cho ai biết. Bố biết con đã thành đạt, con có hiếu muốn đón bố vào Nam. Nhưng bố không thể đi được. Bố không muốn trở thành gánh nặng cho con trong những ngày tháng cuối đời. Bố không muốn con phải chứng kiến cảnh bố tiều tụy, nôn ra máu, rồi chết dần chết mòn trên giường bệnh. Bố muốn trong ký ức của con, bố vẫn là một ông già khó tính nhưng khỏe mạnh.

Bố nói dối chuyện bán nhà làm từ thiện để con giận bố, để con bỏ đi. Bố sợ nếu con ở lại, con sẽ phát hiện ra bố uống thuốc giảm đau hàng vốc mỗi ngày. Bố sợ con sẽ bỏ hết công việc để chăm sóc bố, rồi sự nghiệp của con sẽ dang dở. Con vừa mới gây dựng được cơ nghiệp, con cần tập trung phát triển nó. Đừng vì một lão già sắp chết mà ảnh hưởng đến tương lai.

Cái nhà này là mồ hôi nước mắt cả đời của bố mẹ. Bố giữ lại cho con. Sau này nếu con mệt mỏi nơi phố thị, con hãy về đây. Đây mãi mãi là nhà của con. Trong cái hộp sắt kia, là số tiền bố tích cóp được từ việc bán rau, bán gà suốt 12 năm qua. Bố không tiêu một đồng nào. Bố định dành dụm để khi nào con lấy vợ, bố sẽ trao cho con. Nhưng bố không đợi được nữa rồi.

Hưng ơi, bố yêu con lắm. Bố chưa bao giờ hận con chuyện ngày xưa. Tuổi trẻ ai chẳng có sai lầm. Con trưởng thành, nên người là bố mừng lắm rồi. Hãy sống thật tốt, thật hạnh phúc thay cho phần của bố và mẹ. Vĩnh biệt con trai.

Bố của con.”*

Chương 5: Nước Mắt Muộn Màng

Tôi gục xuống bàn, tiếng gào khóc xé nát lồng ngực bật ra không kìm nén được.

• “Bố ơi! Trời ơi là trời!”

Tôi ôm lấy lá thư, áp chặt vào ngực trái, nơi trái tim đang rỉ máu từng cơn. Hóa ra, sự lạnh lùng, xua đuổi của bố là màn kịch vụng về nhất, nhưng cũng vĩ đại nhất mà ông dựng lên. Ông dùng sự tàn nhẫn để che giấu tình yêu thương bao la, dùng sự ghẻ lạnh để bảo vệ tương lai cho tôi.

Tôi nhớ lại những ngày ngắn ngủi ở nhà. Nhớ lại bát cháo trắng ông nấu. Nhớ lại cái dáng lưng còng quay đi giấu những cơn ho sù sụ. Nhớ lại ánh mắt ông nhìn tôi khi tôi kéo vali đi – ánh mắt mà lúc đó tôi cho là vô cảm, giờ nghĩ lại, đó là ánh mắt của sự tiễn biệt, của nỗi đau đớn khi phải tự tay đẩy đứa con mình yêu thương nhất ra xa.

Tôi mở chiếc hộp sắt rỉ sét. Bên trong là những cọc tiền lẻ được vuốt phẳng phiu, buộc bằng dây chun nịt. Những tờ 10 nghìn, 20 nghìn, 50 nghìn cũ kỹ, bám mùi mồ hôi và mùi đất. Dưới đáy hộp là một cuốn sổ tay nhỏ. Tôi lật ra xem. Đó là nhật ký của bố.

Ngày… tháng… năm…: Thằng Hưng đi rồi. Nhà vắng quá. Mẹ nó khóc suốt đêm. Mình cũng khóc mà không dám để bà ấy thấy. Ngày… tháng… năm…: Nghe người làng bảo thấy thằng Hưng ở bến xe miền Đông. Nó gầy lắm. Cầu trời khấn phật cho nó bình an. Ngày… tháng… năm…: Hôm nay bán được lứa gà, được 2 triệu. Cất vào hộp cho thằng Hưng. Sau này nó về còn có vốn làm ăn. Ngày… tháng… năm…: Mình đau quá. Chắc sắp đi gặp bà ấy rồi. Chỉ mong được nhìn thấy thằng Hưng lần cuối.

Từng dòng chữ như những mũi kim châm vào da thịt tôi. Mười hai năm qua, tôi cứ ngỡ mình cô độc, nhưng hóa ra ở quê nhà, bố vẫn luôn dõi theo tôi, chắt chiu từng đồng bạc lẻ, đếm từng ngày chờ tôi quay về.

Tôi đã về. Nhưng tôi đã quá mù quáng, quá ích kỷ để nhận ra tình yêu của bố. Tôi đã để lòng tự ái trẻ con che mờ đi sự thật. Tôi đã bỏ rơi bố trong những ngày tháng ông đau đớn và cô đơn nhất.

Tôi chạy ra hiên nhà, nơi chiếc chõng tre vẫn còn đó. Chiếc quạt nan vẫn nằm chỏng chơ. Tôi ngồi lên chõng, vuốt ve từng thanh tre nhẵn bóng. Hơi ấm của bố dường như vẫn còn vương lại đâu đây.

• “Bố ơi, con sai rồi! Con sai rồi bố ơi!”

Tôi gào lên trong không gian tĩnh mịch. Nhưng đáp lại tôi chỉ có tiếng gió xào xạc qua tán cây xoài và tiếng chim cu gáy buồn bã. Không còn ai mắng tôi, không còn ai đuổi tôi đi nữa.

Đoạn Kết: Di Sản Của Tình Yêu

Luật sư Thành vỗ vai tôi an ủi:

• “Thôi cậu ạ, ông cụ đi thanh thản vì cụ biết cậu đã nên người. Cụ đã hoàn thành tâm nguyện cuối cùng là bảo vệ tài sản cho cậu. Cậu hãy sống cho xứng đáng với tấm lòng của cụ.”

Tôi ở lại quê một tháng. Tôi dùng số tiền bố để lại trong hộp sắt, cộng thêm tiền của mình, để tu sửa lại căn nhà, xây lại mộ phần cho bố mẹ khang trang hơn. Tôi không bán nhà. Tôi giữ lại nó như một chốn đi về, một nơi lưu giữ linh hồn của bố mẹ.

Và tôi thực hiện di nguyện “giả” của bố. Tôi trích một phần lớn tài sản của mình để quyên góp cho quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư nghèo và trại trẻ mồ côi. Tôi làm điều đó không phải vì di chúc, mà vì tôi muốn tích đức, muốn lan tỏa tình yêu thương mà bố đã dạy tôi bằng bài học cuối cùng đầy đau đớn này.

Mỗi lần trở về, đứng trước bàn thờ nghi ngút khói hương, nhìn nụ cười hiền hậu của bố trong di ảnh, tôi vẫn thấy nhói lòng. Giá như ngày đó tôi kiên nhẫn hơn một chút. Giá như tôi ôm lấy bố thay vì quay lưng bỏ đi.

Nhưng cuộc đời không có chữ “giá như”. Tôi học được rằng, tình yêu của cha mẹ đôi khi không được gói bọc trong những lời ngọt ngào hay những cái ôm ấm áp. Đôi khi, nó ẩn giấu sau những lời nói dối vụng về, những hành động tưởng chừng như tàn nhẫn nhất.

Và khi ta hiểu ra được điều đó, thì thường đã là lúc ta chỉ còn có thể khóc trước một nấm mồ xanh cỏ. Nước mắt có thể làm dịu đi nỗi đau, nhưng không bao giờ có thể đưa người ta quay trở lại.

Đó là cái giá của sự trưởng thành, và cũng là bản di chúc quý giá nhất mà bố đã để lại cho tôi: Hãy trân trọng những người thân yêu khi họ còn ở bên cạnh, bởi vì thời gian tàn khốc sẽ chẳng chờ đợi một ai.