Tôi về làm dâu nhà chồng năm hai mươi sáu tuổi.

Nhà ở quê, cách thành phố gần bốn tiếng xe. Bố chồng mất sớm, mẹ chồng tôi – bà Năm – sống cùng vợ chồng tôi trong căn nhà cấp bốn cũ, mái ngói rêu phong.

Chồng tôi là con trai út. Trên anh còn một chị gái – chị Hạnh – lấy chồng xa, mười mấy năm nay chỉ Tết mới về.

Những ngày đầu, tôi nghĩ mình may mắn. Mẹ chồng ít nói, không xét nét. Bà hay ngồi một mình ngoài hiên, nhìn ra vườn chuối sau nhà, ánh mắt trống trải.

Nhưng khoảng một năm sau, tôi bắt đầu nhận ra điều bất thường.

1. MÙI HÔI KHÔNG AI MUỐN NHẮC

Ban đầu chỉ là mùi thoang thoảng trong phòng mẹ. Tôi tưởng bà già rồi, vệ sinh kém, nên âm thầm lau dọn nhiều hơn.

Nhưng mùi ngày một nặng.

Có hôm đang nấu cơm, tôi nghe mẹ chồng gọi khẽ:

— Con… vào đây giúp mẹ chút.

Khi vén chăn lên, tôi sững người.

Ở phần lưng dưới của bà là vết loét lớn, đỏ tấy, rỉ dịch vàng, mùi nồng nặc.

Tôi hoảng hốt:

— Sao mẹ không nói sớm?!

Bà nắm tay tôi, run run:

— Đừng nói với thằng Tâm… càng đừng nói với con Hạnh. Nó ở xa, lo cho gia đình nó rồi.

Tôi nuốt nước mắt, gật đầu.

Từ hôm đó, cuộc sống của tôi đổi khác.

2. NHỮNG ĐÊM KHÔNG AI BIẾT

Ban ngày tôi đi làm công ty may gần nhà. Ban đêm, tôi thay băng, lau người cho mẹ, học cách xử lý vết loét qua video của bác sĩ trên mạng.

Mùi hôi ám vào tóc, vào quần áo, vào cả giấc ngủ.

Có đêm tôi ngồi khóc một mình trong nhà tắm, vì mệt, vì tủi.

Chồng tôi chỉ biết:

— Dạo này em gầy đi đấy.

Tôi cười:

— Công việc thôi anh.

Tiền thuốc men, tôi âm thầm trích từ tiền lương mình, vì mẹ chồng dặn:

— Đừng để thằng Tâm lo. Nó còn vay tiền làm ăn.

Tôi nghĩ, thôi thì… bà coi mình như con ruột.

3. CHỊ CHỒNG VỀ

Một chiều tháng Bảy, chị Hạnh bất ngờ về quê.

Vừa bước vào nhà, chị đã nhăn mặt:

— Sao nhà có mùi gì kinh thế?

Tôi chưa kịp trả lời thì chị đã mở cửa phòng mẹ.

Chỉ vài giây sau, chị quay ra, mặt đỏ gay:

— Cô làm dâu kiểu gì thế hả?!

Tôi chết lặng.

— Mẹ tôi nằm bẩn thỉu thế kia mà cô để được à? Thối um cả nhà!

Tôi run rẩy:

— Không phải như chị nghĩ…

— Còn cãi?!
Chị Hạnh chỉ thẳng vào mặt tôi, giọng the thé:
— Không chăm được mẹ tao thì biến! Đừng ở đây làm khổ bà!

Mẹ chồng tôi từ trong phòng gọi yếu ớt:

— Hạnh… đừng nói con dâu như vậy…

Nhưng chị Hạnh gạt đi:

— Mẹ bênh nó làm gì! Con đi mười mấy năm về, thấy mẹ thế này là đủ hiểu rồi!

Tôi đứng đó, không khóc, không cãi.

Chỉ thấy một thứ gì đó trong lòng mình gãy răng rắc.

4. CUỘC LY HÔN LẶNG LẼ

Tối hôm đó, tôi nói với chồng:

— Em muốn ly hôn.

Anh sững sờ:

— Em nói cái gì vậy?

— Em mệt rồi.

— Vì chuyện chị Hạnh à? Để anh nói chuyện lại với chị…

Tôi lắc đầu:

— Không phải chỉ hôm nay. Là nhiều năm rồi.

Tôi không kể hết. Vì tôi biết, dù có kể, cũng chẳng ai nhìn thấy những đêm tôi thức trắng bên mẹ anh.

Một tuần sau, chúng tôi ra tòa.

Mẹ chồng tôi khóc rất nhiều, nắm tay tôi không buông:

— Mẹ xin lỗi… mẹ không bảo vệ được con…

Tôi ôm bà:

— Con thương mẹ. Nhưng con không ở lại được nữa.

5. 100 CUỘC GỌI NHỠ

Tôi chuyển lên thành phố, bắt đầu lại.

Ba ngày sau khi ly hôn, điện thoại tôi rung liên tục.

20 cuộc gọi nhỡ.
50 cuộc.
Rồi… hơn 100 cuộc.

Từ số chồng cũ.
Từ chị Hạnh.
Từ hàng xóm.

Cuối cùng tôi nghe máy.

Giọng chồng tôi hoảng loạn:

— Em ơi… mẹ nhập viện rồi… nặng lắm…

Tôi im lặng.

— Bác sĩ hỏi bệnh sử… anh không biết gì cả.
— Chị Hạnh không biết thay băng… làm vết loét nhiễm trùng…
— Em về đi… anh xin em…

Tôi nhắm mắt.

— Anh gọi nhầm người rồi.

6. SỰ THẬT MUỘN MÀNG

Ba ngày sau, tôi vẫn đến bệnh viện.

Không phải vì nhà chồng.
Mà vì… mẹ.

Mẹ chồng tôi gầy rộc, nhìn thấy tôi thì khóc:

— Mẹ biết… con sẽ về…

Bác sĩ nói nhỏ với tôi:

— Bà ấy ung thư xương giai đoạn cuối. Vết loét chỉ là phần nổi. Người chăm sóc trước đây làm rất đúng cách.

Tôi quay ra.

Chị Hạnh đứng ngoài hành lang, mắt đỏ hoe:

— Chị… xin lỗi em.

Tôi không đáp.

Chỉ nói:

— Giờ điều quan trọng nhất là mẹ.

7. KẾT CỤC KHÔNG AI MONG

Mẹ chồng tôi mất sau đó hai tuần.

Trước khi đi, bà nắm tay tôi:

— Kiếp này… mẹ mang ơn con…
— Kiếp sau… cho mẹ được làm mẹ ruột của con…

Tôi khóc như chưa từng khóc.

Sau đám tang, nhà chồng không còn gọi tôi nữa.

Có những cuộc gọi…
dù 100 lần,
cũng không thể kéo một người quay lại vị trí cũ.

8. SAU CÙNG

Nhiều tháng sau, tôi nghe tin chị Hạnh trầm cảm, chồng tôi làm ăn thua lỗ.

Tôi không vui, cũng không buồn.

Chỉ thỉnh thoảng nhớ đến căn nhà cũ, nơi có mùi hôi từng khiến tôi bị xúc phạm.

Nhưng chính nơi đó…
tôi đã yêu thương một người mẹ không cùng máu mủ
bằng tất cả những gì mình có.

Và tôi biết,
mình không sai khi rời đi.