Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 được xây dựng trên cơ sở kế thừa và phát triển các quy định phù hợp đã được kiểm nghiệm trong thực tiễn, đồng thời sửa đổi, bổ sung những nội dung chưa hợp lý nhằm bảo đảm tính khả thi, dài hạn và thống nhất của hệ thống pháp luật, bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc mở rộng quyền lợi cho người tham gia BHXH tự nguyện, với việc bổ sung chế độ trợ cấp thai sản bên cạnh hai chế độ hiện hành là hưu trí và tử tuất.

Cụ thể, theo khoản 3 Điều 4 Luật BHXH năm 2024, các chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm: Trợ cấp thai sản; hưu trí; tử tuất. Như vậy, từ ngày 1/7/2025, người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng thêm chế độ trợ cấp thai sản.

Điều này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc tăng cường an sinh xã hội, khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện, đặc biệt là lao động tự do, người làm việc không có hợp đồng lao động chính thức.

Người tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng trợ cấp thai sản nếu đáp ứng đủ điều kiện. (Ảnh minh họa)

Điều 94, 95, 96 và 97 của Luật BHXH 2024 quy định về chế độ trợ cấp thai sản với người tham gia BHXH tự nguyện như sau:

Đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp thai sản

Điều kiện để được hưởng trợ cấp thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện là đã có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con. Các đối tượng được áp dụng gồm: Lao động nữ sinh con, lao động nam có vợ sinh con.

Trường hợp chỉ có mẹ tham gia BHXH mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản.

Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản quy định tại khoản 1 Điều 94 Luật này thì chỉ cha hoặc mẹ được hưởng trợ cấp thai sản.

Trường hợp người quy định tại khoản 1 Điều 94 vừa có đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện và vừa có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc thì chỉ được hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc.

Trường hợp mẹ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc, cha đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện thì mẹ được hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc và cha được hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện.

Trường hợp cha đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc, mẹ đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện thì cha được hưởng chế độ thai sản trong BHXH bắt buộc và mẹ được hưởng trợ cấp thai sản trong BHXH tự nguyện.

(Ảnh minh họa).

Mức trợ cấp thai sản

Mức trợ cấp thai sản là 2 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra và mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ.

Lao động nữ là người dân tộc thiểu số hoặc lao động nữ là người dân tộc Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo khi sinh con còn được hưởng chính sách hỗ trợ khác theo quy định của Chính phủ.

Ngân sách Nhà nước bảo đảm thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 95 Luật BHXH 2024. Chính phủ quyết định điều chỉnh mức trợ cấp thai sản phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.