Tôi là Thảo, quê ở Thái Bình, làm kế toán nhỏ trong xưởng may. Chồng tôi — Hưng — là công nhân sửa ống nước, lương tháng hơn chục triệu, chẳng khá giả gì nhưng hiền lành, thương vợ con. Vì điều đó mà tôi chấp nhận cưới, dù ai cũng bảo “nghèo cưới nghèo chỉ khổ”.

Sau cưới, chúng tôi ở cùng bố mẹ chồng trong căn nhà 3 tầng ở thị trấn, thêm cả cô em chồng mới ra trường, tính tình hỗn láo, suốt ngày chê tôi “quê mùa”. Tôi cố nhẫn nhịn, chỉ mong yên ổn nuôi đứa con mới sinh.

Một hôm, bố mẹ đẻ tôi tát ao, gửi lên cho con gái mấy con cá trắm, bảo để nấu cháo cho cháu ăn dần. Tôi cẩn thận chọn con to nhất, làm sạch rồi để riêng, tính nấu cháo cá với rau thì là cho con.

Chiều về, mẹ chồng thấy con cá liền cau mày:

“Cá to thế này mà nấu cháo cho con nít à, phí! Kho lên cả nhà cùng ăn.”

Tôi nói nhỏ:

“Mẹ ơi, cá này mẹ con gửi cho cháu, để cháu nấu dần cho con.”

Bà gắt:

“Cá nhà gửi thì cũng là đồ trong nhà này. Đã làm dâu thì của cô là của tôi, đừng có phân biệt.”

Tôi không muốn cãi, đành im lặng nhìn bà đem hết cá ra kho. Mùi cá kho tộ thơm ngào ngạt lan khắp nhà, ai cũng khen ngon. Đến tối, cả nhà quây quần ăn cơm, riêng tôi chỉ gắp vài miếng rồi thôi vì vẫn bực trong lòng.

Khoảng nửa đêm, bố chồng, mẹ chồng và cô em chồng đều nôn thốc nôn tháo, người tím tái, Hưng vội gọi xe đưa đi viện. Tôi run rẩy ôm con, tim đập thình thịch.

Bác sĩ nói:

“Cả ba người đều bị ngộ độc histamine nặng — do ăn cá bị ươn, bảo quản sai cách.”

Tôi choáng váng — con cá ấy tôi đã làm sạch cẩn thận, chỉ để trong ngăn mát. Nhưng rồi sáng hôm sau, khi đi chợ, bà hàng cá quen của tôi kéo lại thì thào:

“Cá hôm qua mẹ chồng cô nấu là con cá bà ấy đổi ở chợ của tôi đấy, bảo là ‘con dâu mang cá hôi, đổi lấy con khác’. Tôi thấy lạ lắm, nhưng thôi không nói.”

Tôi lặng người. Hóa ra, vì sĩ diện và thói quen coi thường nhà vợ, bà chê cá quê tôi là đồ rẻ tiền, nên tự ý đổi lấy con cá khác — mà không biết cá đó đã bị tẩm formol để “cho tươi lâu”.

May mà tôi và con không ăn.

Hôm đó, khi Hưng từ viện về, tôi chỉ nói đúng một câu:

“Nếu mẹ còn coi thường bố mẹ tôi thêm lần nữa, tôi sẽ mang con về quê — nơi người ta biết trân trọng từng con cá, từng bát cơm.”

Cả nhà im lặng. Còn tôi, lần đầu tiên thấy rõ rằng nghèo không đáng sợ, chỉ đáng sợ khi người ta coi thường nhau vì cái nghèo.